De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft minister Klink geadviseerd om af te zien van de hardheidsclausule als oplossing voor de kapitaallastenproblematiek van ziekenhuizen en in plaats daarvan de overgangsregeling kapitaallasten uit te breiden. In haar brief aan de minister draagt de NZa een aantal oplossingen aan voor boekwaarde- en/of exploitatieproblemen van ziekenhuizen die zijn ontstaan door investeringen die zijn goedgekeurd ten tijde van het bouwregime.

De NZa wil afzien van verdere uitwerking van de hardheidsclausule omdat deze juridisch gezien slechts kan gelden voor een of enkele instellingen met bijzondere en onvoorziene omstandigheden. De huidige boekwaarde- en/of exploitatieproblemen zijn echter algemeen van aard. De NZa adviseert dan ook een brede overgangsregeling met daarin concrete criteria en maatregelen die voor de instellingen vooraf duidelijk zijn. 

De brede overgangsregeling geldt nadrukkelijk alleen voor de kosten van investeringen die voorheen onder het bouwregime van de WTZi zijn goedgekeurd. Het gaat daarbij concreet om twee situaties:  een boekwaarde probleem (als activa voor een hogere waarde in de balans staan dan de waarde in het economisch verkeer) en een exploitatieprobleem. Het boekwaardeprobleem kan door versnelde afschrijving en een gegarandeerde afschrijvingsvergoeding worden opgelost. Ziekenhuizen die hiervoor in aanmerking komen, krijgen van de NZa een beschikking. Op grond hiervan krijgen zij gedurende een aantal jaren de versnelde afschrijving vergoed.

Een exploitatieprobleem doet zich voor als de rente en kosten van de nieuwbouw tijdelijk (vaak in de aanloopfase) boven het marktgemiddelde liggen en de aanbieder deze kosten dus niet geheel via de prijs van de zorg kan terugverdienen. Ook wel de onrendabele topjaren van de nieuwbouw genoemd. Een oplossing is  een tijdelijke compensatie voor het verschil in vergoeding in de oude en nieuwe situatie.

Voorwaarde voor een goed werkende overgangsregeling is de ontwikkeling van een objectief meetinstrument om de boekwaardeproblemen van ziekenhuizen op uniforme wijze vast te stellen. De NZa kan deze ontwikkelen zodra de minister een besluit over het advies heeft genomen. Met het instrument kan de NZa de omvang van het probleem per instelling vaststellen en de vergoeding bepalen. Deze zal dan over een aantal jaren worden uitgesmeerd.

Met de in haar advies beschreven oplossingsrichtingen beoogt de NZa als marktmeester zoveel mogelijk duidelijkheid te geven aan ziekenhuizen over een te verwachten oplossing voor de kapitaallastenproblematiek. Hierdoor kan een aantal bestaande knelpunten met betrekking tot de financiering van ziekenhuizen snel worden opgelost.